Chiếc Chìa Khóa Im Lặng

01

Tiệc mừng thọ bảy mươi của bà ngoại được tổ chức ở “Phúc Mãn Lâu” — nhà hàng mới khai trương lớn nhất thành phố.

Cậu tôi là Tô Cường bao luôn phòng riêng lớn nhất mang tên “Đế Vương Các”.

Đèn đuốc rực rỡ, ánh đèn pha lê phản chiếu những mảng sáng lấp lánh trên từng gương mặt đầy ý cười.

Chỉ riêng vị trí của gia đình ba người chúng tôi, giống như góc khuất mà ánh đèn chẳng thể chiếu tới.

Bố tôi, Trần Kiến Quốc, một kỹ thuật viên nhà máy thật thà chất phác, lúc này đang lúng túng nhét món quà mừng thọ chúng tôi mang tới — một chiếc máy massage đóng gói đơn giản — xuống dưới gầm bàn.

Mẹ tôi, Tô Ngọc Hoa, thì cúi đầu liên tục gắp thức ăn cho tôi, như thể muốn dùng đồ ăn để chặn lại sự ngượng ngùng sắp tràn ra ngoài.

“Ôi chà, chị tới muộn thế, tắc đường à?”

Người lên tiếng là mợ tôi, Lý Thúy Phân.

Hôm nay bà ta mặc một bộ sườn xám màu đỏ rượu, tóc uốn xoăn tinh xảo, trên cổ tay đeo chiếc vòng vàng sáng chói. Mỗi lần nâng tay rót rượu, chiếc vòng lại lóe lên dưới ánh đèn, chói mắt đến khó chịu.

Mẹ tôi miễn cưỡng cười:

“Không có, bên chỗ làm của Kiến Quốc đột nhiên có việc nên chậm chút.”

“Có việc? Cái xưởng nát của anh rể thì có chuyện lớn gì chứ.” Lý Thúy Phân cười khẩy. “Không phải tôi nói đâu chị à, công việc của anh rể đúng là chẳng có tương lai gì cả. Mỗi tháng làm sống làm chết cũng chỉ kiếm được vài nghìn tệ. Chị nhìn nhà chúng tôi xem, Tô Cường giờ đã là trưởng khoa rồi. Tiệc thọ lần này của mẹ, một tay anh ấy lo liệu hết đấy.”

Giọng bà ta không to cũng không nhỏ, nhưng đủ để cả bàn nghe rõ mồn một.

Mấy người họ hàng xung quanh lập tức cười phụ họa, ánh mắt như có như không liếc về phía bố tôi.

Mặt bố đỏ lên đôi chút. Ông cầm ly rượu lên uống cạn một hơi, chất cay nóng trôi xuống cổ họng nhưng vẫn không thể đè nổi cảm giác nhục nhã bỏng rát ấy.

Tôi tên Trần Mặc, hiện đang học năm ba đại học.

Từ nhỏ đến lớn, cảnh tượng thế này tôi đã trải qua không biết bao nhiêu lần.

Từ sau khi nhà cậu được đền bù hai căn nhà vì giải tỏa, lại thêm cậu thăng chức ở cơ quan, địa vị của gia đình tôi trong mắt họ hàng liền tụt dốc không phanh.

Bố mẹ tôi đều là công nhân bình thường, cả đời chăm chỉ cần cù, nhưng mãi vẫn không thể “nở mày nở mặt”.

“Tiểu Mặc học hành thế nào rồi?”

Lý Thúy Phân đột nhiên chuyển hướng sang tôi.

“Tôi nghe Tô Cường nói, em họ cháu là Tô Thần mới mua xe đấy. Volkswagen Magotan hơn hai mươi vạn tệ cơ. Vừa tốt nghiệp đã vào viện thiết kế của thành phố, công việc biên chế ổn định, bạn gái lại còn là công chức nữa. Cháu phải cố lên đấy, đừng để sau này giống bố cháu, vô dụng chẳng làm nên trò trống gì.”

Từng câu từng chữ như kim châm đâm vào tim tôi.

Tôi siết chặt nắm tay, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay.

Tô Thần ngồi đối diện đang đắc ý nghịch chiếc điện thoại mới. Nghe vậy liền ngẩng đầu lên, cười đầy khiêu khích với tôi.

Sắc mặt mẹ tôi càng trắng bệch hơn.

Bà cố gượng cười:

“Tiểu Mặc học cũng tốt lắm, không cần chúng tôi phải lo.”

“Học giỏi thì có ích gì?” Lý Thúy Phân bĩu môi. “Xã hội bây giờ coi trọng quan hệ với gia thế.”

Nói rồi, bà ta cầm hộp quà đặt ở góc bàn lên cân thử, khoa trương kêu một tiếng:

“Ôi trời, cái gì mà nhẹ hều thế này?”

Ngay trước mặt tất cả mọi người, bà ta trực tiếp xé lớp giấy gói.

Một chiếc máy massage cổ vai gáy bình thường lập tức lộ ra.

Không khí như đông cứng lại.

“Máy massage?”

Giọng Lý Thúy Phân lập tức vọt cao như nhìn thấy chuyện khó tin gì đó.

“Chị à, không phải tôi nói chị đâu nhé. Mẹ bảy mươi tuổi rồi mà chị tặng cái này? Thứ này trên mạng chắc hơn một hai trăm tệ chứ bao nhiêu? Chị coi đây là bố thí ăn mày à? Nhà chúng tôi ấy, riêng Tô Thần đã mừng bà phong bì một vạn tệ rồi. Còn chị thì mang cái đồ rách này tới cho có lệ. Đúng là con gái lấy chồng như bát nước hắt đi, chẳng còn chút lương tâm nào!”

02

Giọng nói the thé của Lý Thúy Phân giống như một lưỡi cưa rỉ sét, kéo qua kéo lại trong phòng riêng, cứa đến đau cả màng nhĩ.

Ánh mắt của tất cả mọi người đều dồn lên gương mặt tái nhợt không còn chút máu của mẹ tôi.

Trong những ánh mắt ấy có thương hại, có khinh thường, nhưng nhiều nhất vẫn là kiểu lạnh nhạt đứng ngoài xem kịch.

Giống như họ đang thưởng thức một vở diễn mà kết cục đã được định sẵn từ trước.

Còn mẹ tôi chính là nhân vật bị đóng đinh trên cột nhục nhã.

“Thúy Phân, con bớt nói vài câu đi.”

Cuối cùng bà ngoại cũng lên tiếng, nhưng trong giọng nói chẳng có bao nhiêu trách móc, ngược lại còn mang theo chút dung túng bất lực.

“Nhà Ngọc Hoa điều kiện không tốt, có lòng là được rồi.”

Câu nói ấy chẳng những không giải vây, mà còn như rắc thêm một nắm muối lên vết thương của mẹ tôi.

Cái gì gọi là “điều kiện không tốt”?

Đó là dùng thứ thương hại từ trên cao nhìn xuống để khẳng định rằng sự sỉ nhục của Lý Thúy Phân là đúng.

Môi mẹ tôi run lên, vành mắt lập tức đỏ hoe.

Bà muốn nói gì đó nhưng mãi không thốt nổi thành lời.

Trong gia đình này, bà mãi mãi là người mềm yếu nhất, cũng là người không biết phản kháng nhất.

Bà luôn nghĩ rằng tình thân lớn hơn trời, lùi một bước thì biển rộng trời cao.

Nhưng bà đã nhịn cả đời, đổi lại chỉ là bị ép tới tận mép vực.

“Mẹ… con không có ý đó…”

Giọng mẹ tôi nhỏ như tiếng muỗi, đầy tủi thân.

“Không có ý đó thì là ý gì?”

Lý Thúy Phân không chịu buông tha, chống nạnh như con gà chọi vừa thắng trận.

“Chị à, tôi nói thật lòng chị đừng khó nghe. Hồi tôi với Tô Cường kết hôn, nhà chị chẳng bỏ nổi một đồng sính lễ, nói là để dành tiền làm của hồi môn cho chị. Kết quả thì sao? Chị lại đi lấy Trần Kiến Quốc — cái đồ vô dụng ấy — rồi nghèo cả đời. Bao năm nay chị về nhà mẹ đẻ lần nào mà chẳng than nghèo kể khổ? Nhà chúng tôi giúp chị còn ít à? Giờ thì hay rồi, đến sinh nhật mẹ mà chị cũng làm cho có lệ như thế. Chị còn mặt mũi nào nữa?”

“Choang!”

Một tiếng động giòn tan vang lên.

Tôi quay phắt đầu lại, thấy đôi đũa trong tay mẹ đã rơi xuống đất.

Cơ thể bà khẽ run lên.

Nước mắt cuối cùng cũng vỡ òa, lặng lẽ chảy dọc theo gò má.

“Em không có…” Bà nghẹn ngào như dùng hết sức lực toàn thân. “Cái máy massage đó là em chạy mấy cửa hàng mới chọn được… nghe nói tốt cho cột sống cổ của người già… Kiến Quốc anh ấy…”

Bà muốn giải thích thay bố tôi, nhưng lập tức bị Lý Thúy Phân cắt ngang một cách thô bạo:

“Được rồi được rồi, đừng giải thích nữa, càng giải thích càng mất mặt! Trần Kiến Quốc, anh cũng là đàn ông đấy à? Để mặc vợ mình bị người ta mắng mà chẳng dám hó hé câu nào? Đồ bỏ đi!”

Cậu tôi, Tô Cường, từ đầu đến cuối vẫn cúi đầu ăn cơm, như thể tất cả chuyện này chẳng liên quan gì tới mình.

Còn những người họ hàng khác thì giống hệt một đám khán giả được huấn luyện bài bản, đúng lúc lại thở dài vài tiếng, hoặc ghé tai xì xào bàn tán, đẩy bầu không khí nhục nhã ấy lên đến đỉnh điểm.

Tôi không nhịn nổi nữa, bật dậy:

“Mợ! Mợ đủ chưa vậy!”

Giọng tôi run lên vì tức giận.

Nhưng một đứa thanh niên mười bảy mười tám tuổi như tôi, trong cái “sân chơi quyền lực” do người lớn dựng lên này, tiếng nói lại nhỏ bé đến đáng thương.

Lý Thúy Phân liếc xéo tôi, cười lạnh:

“Ồ, thằng nhóc còn dám cãi cơ đấy? Có thời gian thì về mà học cho tử tế đi, sau này kiếm việc ngon ngon chút, đừng để mẹ cháu phải theo bố cháu nghèo hèn mất mặt nữa!”

Đúng lúc ấy, bố tôi — người vẫn luôn im lặng như một pho tượng — cuối cùng cũng động đậy.

Ông không nổi giận như tôi.

Cũng không rơi nước mắt như mẹ.

Ông chỉ chậm rãi ngẩng đầu lên, ánh mắt bình tĩnh lướt qua gương mặt cay nghiệt của Lý Thúy Phân, rồi nhìn sang bàn họ hàng với đủ loại biểu cảm khác nhau.

Cuối cùng, ánh mắt ông dừng lại trên người mẹ tôi.

Ông im lặng ba giây.

Ba giây ấy, cả căn phòng yên tĩnh đến mức có thể nghe thấy tiếng kim rơi.

Thời gian như bị kéo dài vô tận.

Mỗi giây trôi qua đều mang theo áp lực nghẹt thở.

Tôi nhìn thấy vẻ đắc ý trên mặt mợ, nhìn thấy sự khinh miệt trong mắt em họ, cũng nhìn thấy sự tuyệt vọng trong mắt mẹ.

Trái tim tôi vào khoảnh khắc đó chìm hẳn xuống đáy vực.

Tôi đã nghĩ rằng bố sẽ giống vô số lần trước đây, tiếp tục nhẫn nhịn, tiếp tục dĩ hòa vi quý.

Thế nhưng, sau ba giây ấy…

Ông động rồi.

03

Bố tôi, Trần Kiến Quốc, không nói một lời cay nghiệt nào, cũng không đập bàn.

Ông chỉ vô cùng bình tĩnh đưa tay vào túi trong của chiếc áo khoác cũ đã bạc màu vì giặt quá nhiều lần.

Động tác của ông rất chậm.