Tôi học được một đạo lý từ rất sớm

“Đổi cách gọi thôi.”

“Ngày xưa thì gọi là gia nhân.”

“Cháu đích tôn nhà chúng tôi đang yên đang lành, sao phải đưa cho chú để sau này cúi đầu trước con nhà người ta?”

Gia Hưng vốn đang vui vẻ bóc viên kẹo sữa bác Thành mang về.

Nghe bà nói xong, mặt nó lập tức thay đổi.

“Con không đi!”

Nó ném viên kẹo xuống bàn.

“Con không làm người hầu!”

“Ba bảo sau này con phải làm ông chủ!”

Ba tôi phá lên cười.

“Đúng!”

“Con trai ba sau này phải làm người có tiền, sao có thể đi bưng trà rót nước cho người khác được?”

Mẹ cũng bắt đầu do dự.

“Hay thôi vậy.”

“Nhà chúng tôi chỉ có mỗi thằng con trai.”

“Sau này còn phải trông cậy nó dưỡng già.”

Bác Thành không nói gì thêm.

Qua khe cửa, tôi chỉ nhìn thấy nửa gương mặt ông.

Nụ cười lúc mới tới đã biến mất.

Một lúc sau, ông đứng dậy.

“Nếu anh chị không đồng ý thì thôi.”

“Chuyện nhận con vốn phải hai bên đều tự nguyện.”

“Tôi sang mấy nhà khác hỏi thử.”

Tim tôi bỗng đập mạnh.

Ông không nhận Gia Hưng nữa.

Ông sẽ sang nhà khác.

Một ý nghĩ chưa từng có chợt bật ra trong đầu tôi.

Tại sao nhất định phải là Gia Hưng?

Tôi cũng là trẻ con nhà này.

Tôi cũng mang họ Nguyễn.

Chỉ vì không ai hỏi đến tôi nên tôi phải đứng nhìn cơ hội ấy rơi vào tay một đứa trẻ khác sao?

Tôi nhìn bát cơm nguội đang ngâm trong nước luộc gà.

Lại nhìn qua cửa sổ, nơi Gia Hưng đang được mẹ lau miệng.

Tôi chợt không muốn chờ nữa.

Bác Thành vừa bước ra khỏi sân, tôi lập tức đuổi theo.

“Bác Thành!”

Ông quay lại.

Có lẽ vì trước đó tôi luôn bị mẹ nhốt trong bếp nên ông thậm chí m//ấ//t vài giây mới nhận ra tôi là con gái nhà này.

Tôi chạy quá nhanh, suýt vấp vào bậc cửa.

Nhưng tôi không quan tâm.

Tôi túm lấy vạt áo ông.

“Bác không nhận em con nữa đúng không?”

Ông ngẩn người.

“Ừ.”

Tôi nuốt nước bọt.

“Vậy bác nhận con đi.”

Ánh mắt ông thay đổi.

Tôi sợ ông từ chối nên nói thật nhanh:

“Con ngoan lắm.”

“Con biết nấu cơm, nhóm bếp, quét sân, cho gà ăn, còn biết giặt quần áo.”

“Con không cần làm thiếu gia.”

Tôi nghĩ một lúc rồi sửa lại:

“Không đúng, con là con gái, phải gọi là tiểu thư.”

“Nhưng con cũng không cần làm tiểu thư.”

“Con chỉ cần được ăn no.”

Bác Thành nhìn tôi.

Tôi kéo tay áo lên.

Trên cánh tay gầy nhẳng vẫn còn mấy vết t//í//m chưa tan hết.

Tôi chỉ vào đó.

“Với lại bác đừng đ//á//nh con thường xuyên là được.”

“Thỉnh thoảng đ//á//nh một lần cũng được.”

“Con chịu đ//a//u giỏi lắm.”

Gương mặt người đàn ông trước mặt đột nhiên cứng lại.

2.

Bác Thành không nhận lời ngay.

Ông ngồi xổm xuống trước mặt tôi.

“Cháu tên gì?”

Tôi nhỏ giọng đáp:

“Nguyễn An Nhiên.”

“Bao nhiêu tuổi?”

“Bảy tuổi.”

Ông nhìn tôi từ đầu đến chân.

Tôi quá gầy.

Chiếc áo đang mặc vốn là đồ cũ của một người chị họ cho lại, tay áo dài quá cổ tay một đoạn, nhưng bụng áo lại rộng thùng thình.

Ông hỏi:

“Cháu có biết theo bác nghĩa là gì không?”

Tôi gật đầu rồi lại lắc đầu.

Thật ra tôi không biết.

Tôi chỉ biết thành phố có những tòa nhà rất cao.

Có điện sáng cả đêm.

Có trường học lớn hơn trường trong làng.

Và người sống ở đó chắc không phải ăn cơm thiu.

Bác Thành nói:

“Bác không phải người giàu.”

“Bác làm việc cho nhà họ Tần.”

“Nếu cháu theo bác, cháu vẫn phải sống trong nhà của người khác.”

“Sau này lớn lên, rất có thể cháu cũng phải làm việc cho họ.”

“Nhìn sắc mặt người ta, nghe người ta sai bảo, đôi khi còn phải chịu thiệt.”

“Như vậy cháu vẫn muốn đi?”

Tôi gần như không cần suy nghĩ.

“Muốn.”

Ông nhìn tôi thật lâu.

Tôi sợ ông đổi ý.

Thế là tôi lập tức bổ sung:

“Con ăn ít lắm.”

“Một bát cơm là đủ.”

“Nửa bát cũng được.”

“Con có thể ngủ dưới đất, không cần giường.”

“Quần áo cũng không cần mua nhiều.”

“Sau này con lớn lên sẽ kiếm tiền trả bác.”

Nói tới đây, tôi cảm thấy vẫn chưa đủ.

Tôi bèn quỳ xuống, ôm lấy chân ông.

“Bác đưa con đi đi.”

“Con sẽ hiếu thuận với bác.”

“Bác già rồi con sẽ nấu cơm cho bác, giặt quần áo cho bác.”

“Bác b//ệ//nh con sẽ chăm.”

“Con không bỏ bác đâu.”

Bây giờ nghĩ lại, một đứa trẻ bảy tuổi căn bản chẳng hiểu thế nào là lời hứa cả đời.

Nhưng lúc ấy tôi thật sự nghĩ như vậy.

Chỉ cần người đàn ông này chịu đưa tôi khỏi đây, tôi có thể làm bất cứ chuyện gì để báo đáp ông.

Sau này ba nuôi mới kể cho tôi biết lý do hôm ấy ông do dự.

Ông về quê tìm con nuôi không hoàn toàn chỉ vì bản thân.

Trước khi đi, ông cụ nhà họ Tần từng nói với ông:

“Cậu sống một mình cả đời cũng không phải cách.”

“Nếu thật sự muốn nhận con, chọn một đứa tính tình tốt.”

“Đưa về đây.”

“Nhà họ Tần không thiếu một miếng cơm cho nó.”

“Khi lớn lên, nếu có năng lực thì để nó theo bên cạnh Minh Triệt.”

Tần Minh Triệt.

Đó là cháu trai duy nhất của ông cụ.

Cũng là người thừa kế tương lai của nhà họ Tần.

Bởi vậy ba nuôi ban đầu mới chọn Gia Hưng.

Một đứa trẻ trông sáng sủa, lanh lợi, lại biết lấy lòng người lớn.

Chỉ tiếc sau một bữa cơm, ông đã nhìn ra nó được chiều đến mức không biết trời cao đất dày.

Một đứa trẻ như vậy đưa vào nhà họ Tần chưa chắc là giúp nó.

Có khi còn hại cả hai bên.

Còn tôi thì hoàn toàn ngược lại.

Tôi không đẹp đẽ bằng Gia Hưng.

Không hoạt bát bằng nó.

Cũng chẳng biết nói những lời khiến người lớn vui.

Thứ duy nhất tôi có là khả năng nhìn sắc mặt người khác.

Và một khát vọng s//ố//ng mãnh liệt đến mức gần như buồn cười.

Bảy tuổi, tôi chẳng hiểu những điều ấy.

Tôi chỉ biết mình đang ôm chân người duy nhất có thể đưa mình rời khỏi căn nhà này.

Tôi ôm rất chặt.

Chặt đến mức bác Thành kéo hai lần cũng không ra.

Cuối cùng ông thở dài.

“An Nhiên.”

Tôi ngẩng đầu.

“Nếu bác thật sự nhận cháu, từ nay bác chính là ba cháu.”

“Cháu có hiểu không?”

Tôi ngây người.

Sau đó hai mắt lập tức sáng lên.

“Hiểu!”

“Vậy cháu còn muốn đi không?”

Tôi gật đầu đến mức cổ gần như đ//a//u.

“Muốn!”

“Con muốn đi với ba!”

Hai chữ ấy bật ra nhanh đến mức chính tôi cũng giật mình.

Bác Thành cũng sững lại.

Một lát sau, ông quay mặt đi, ho khẽ.

“Đứng lên đi.”

“Đầu gối bẩn hết rồi.”

Tôi ngoan ngoãn đứng dậy.

Nhưng vẫn không chịu buông góc áo ông.

Tôi sợ chỉ cần buông tay, ông sẽ biến m//ấ//t.

Tối hôm ấy, trong nhà tôi xảy ra một trận cãi vã lớn.

Ba mẹ vốn không muốn cho tôi đi.

Không phải vì không nỡ.

Mà vì tôi đi rồi sẽ không còn ai nấu cơm, giặt đồ, cho gà ăn và trông Gia Hưng.

Mẹ còn kéo tôi vào góc sân, nghiến răng hỏi:

“Mày giỏi rồi phải không?”

“Biết tự tìm đường trèo lên thành phố rồi?”

Tôi cúi đầu.

Bà giơ tay lên.

Theo bản năng, tôi lập tức co người lại.

Nhưng cái t//á//t ấy cuối cùng không rơi xuống.

Một bàn tay khác đã giữ cổ tay bà.

Bác Thành đứng phía sau tôi.

Lần đầu tiên trong đời, có một người lớn chắn trước mặt tôi.

Ông chỉ nói một câu: